เรียนรู้คณิตศาสตร์ผ่าน โคก หนอง นา โมเดล

     เป้าหมายสูงสุดของการเรียนรู้คณิตศาสตร์คือ การเรียนรู้เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ รวมทั้งเป็นเครื่องมือสำหรับการแก้ปัญหาในชีวิตจริง เป็นการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ซึ่งเกิดจากปฏิสัมพันธ์ 4 ทาง คือ ผู้เรียนกับผู้สอน ผู้เรียนกับผู้เรียน ผู้เรียนกับวัสดุอุปกรณ์ และผู้เรียนกับสิ่งแวดล้อม

     ในช่วงสามปีที่ผ่านมา ผู้เขียนเล็งเห็นว่าการใช้ชีวิตของคนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมาก ช่วงที่ Covid-19 ระบาด การค้าขายต้องปรับตัว บางคนต้องตกงาน ต้องกักตัว มีการเดินทางกลับยังภูมิลำเนา เวลานั้นได้เกิดการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับการบริหารจัดการพื้นที่ เพื่อให้ได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน สังเกตเห็นว่าต่างจังหวัดจะมีร้านกาแฟเต็มสองข้างทาง มีการบริหารจัดการพื้นที่โดยใช้ โคก หนอง นา โมเดล ในการออกแบบร้านกาแฟผสมผสานกับพื้นที่นา พื้นที่สวน โดยไม่ให้พื้นที่เดิมเปลี่ยนแปลงไปมาก เสมือนกับการรักษาต่อยอดพื้นที่เดิมให้ผสมผสานระหว่างยุคสมัยคนสองรุ่นเข้าด้วยกัน ผู้เขียนเกิดประเด็นท้าทายในการจัดการเรียนการสอนที่จะพัฒนาสมรรถนะด้านคณิตศาสตร์ให้กับผู้เรียน ในช่วงนั้นมีคลิป TikTok ที่ดังมาก ในเรื่องวิธีการทำโฉนดที่ดินที่เขียนด้วยมือ และเกิดกระแสการทำ โคก หนอง นา โมเดล ในพื้นที่ชุมชนหลายแห่ง ซึ่งเป็นการบริหารจัดการพื้นที่ ผู้เขียนจึงได้นำคลิปมาใช้ในการสอนเพื่อพัฒนาสมรรถนะให้กับผู้เรียน

การสร้างแผนที่ประกอบโฉนดที่ดิน

โคก หนอง นา โมเดล

     จากคลิปการสร้างแผนที่ประกอบโฉนดที่ดิน มีการใช้เครื่องมือทางเรขาคณิต ได้แก่ ไม้บรรทัดและวงเวียนในการเขียนแบบและวัดระยะระหว่างจุดของแผนที่ โฉนดที่ดินมีการระบุเนื้อที่ที่ดินเป็น ไร่ งาน และตารางวา

ที่มา : www.terrabkk.com/articles/136576/-โฉนดที่ดิน-มีรายละเอียดที่ควรรู้อะไรบ้าง

     นอกจากนี้ โฉนดที่ดินยังมีมาตราส่วนเพื่อแสดงความสัมพันธ์ระหว่างระยะทางในแผนที่กับระยะทางจริงของพื้นที่นั้น เช่น มาตราส่วน 1:4000 1 คือระยะทางในแผนที่เป็นมิลลิเมตร เท่ากับระยะทางจริง 4000 มิลลิเมตรในที่ดินนั้น ผู้เรียนได้พัฒนาความสามารถในการออกแบบพื้นที่โดยใช้เครื่องมือทางเรขาคณิตผ่านการลงมือปฏิบัติจริง

ที่มา : https://justicechannel.org/read/review-title-deed

     ผู้เรียนจะได้ออกแบบพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล โดยใช้กระดาษกราฟ โดยใช้มาตราส่วน 1 ซม. : 2 ม. กระดาษกราฟที่ใช้ในการออกแบบพื้นที่จะมีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีความยาว 24 เซนติเมตร เทียบกับความยาวจริงจะได้ 24 x 2 = 48 เมตร มีความกว้าง 17 เซนติเมตร เทียบกับความกว้างจริง 17 x 2 = 34 เมตร ดังนั้น พื้นที่ของกระดาษกราฟที่กำหนดให้เทียบกับพื้นที่จริงคือ 48 x 34 = 1,632 ตารางเมตร พื้นที่ในการออกแบบมีสองส่วน โดยส่วนแรกใช้ทำการเกษตร มีพื้นที่ใช้ทำนา 2 แปลง แปลงละ 200 ตารางเมตร และมีหนองน้ำ 2 บ่อ ใช้กักเก็บน้ำและเลี้ยงปลา มีขนาด 100 ตารางเมตรและ 96 ตารางเมตร ส่วนที่สองเป็นโคก ใช้เป็นที่อยู่อาศัยกับร้านกาแฟ มีขนาดพื้นที่ 120 ตารางเมตรกับ 360 ตารางเมตรตามลำดับ

ที่มา : ปิยวดี เอ่งฉ้วน

ที่มา : ปิยวดี เอ่งฉ้วน

     การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยให้ผู้เรียนได้ออกแบบพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ต้องการให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องพื้นที่กับชีวิตจริง มีการจัดสรรพื้นที่ให้สามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างเหมาะสม ผู้เรียนจะได้พัฒนาความสามารถในการใช้เครื่องมือทางเรขาคณิตในการออกแบบพื้นที่ โดยใช้ความรู้ทางคณิตศาสตร์ที่ได้เรียนรู้มาแก้ปัญหาต่าง ๆ ส่งผลให้ผู้เรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนคณิตศาสตร์ในที่สุด

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของนิตยสาร สสวท. ปีที่ 52 ฉบับที่ 247 มีนาคม – เมษายน 2567

ผู้อ่านสามารถติดตามบทความที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ที่ https://emagazine.ipst.ac.th/247/38/

บรรณานุกรม

บูรชัย ศิริมหาสาคร. (2545). การศึกษาที่เน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลางของการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: บุ๊ค พอยท์.