คู่มือการใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ วิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 การวิเคราะห์ผลการเรียนรู้ แนวทางการจัดการเรียนรู้ แนวทางการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ด้านความรู้ 1. กระบวนการเกิด แหล่งกักเก็บปิโตรเลียม และถ่านหิน 2. การใช้ประโยชน์ของทรัพยากรปิโตรเลียม และถ่านหินอย่างเหมาะสม ด้านทักษะ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 1. การตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 2. การสร้างแบบจำ�ลอง ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 1. การสื่อสารสารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ 2. การสร้างสรรค์และนวัตกรรม 3. ความร่วมมือ การทำ�งานเป็นทีมและภาวะผู้นำ� ด้านจิตวิทยาศาสตร์ 1. ความใจกว้าง 2. การเห็นคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ 1. นำ�เข้าสู่บทเรียน โดยนำ�เสนอข้อมูลสถิติการใช้พลังงานไฟฟ้าของ ประเทศไทย เพื่อกระตุ้นความสนใจของนักเรียนเกี่ยวกับความสำ�คัญของ เชื้อเพลิงซากดึกดำ�บรรพ์ และร่วมกันอภิปรายโดยใช้คำ�ถามดังตัวอย่าง ต่อไปนี้ - แหล่งพลังงานที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้าได้แก่อะไรบ้าง - แหล่งพลังงานที่สำ�คัญที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้าในประเทศไทย ได้แก่อะไรบ้าง - ถ้าเราใช้พลังงานไฟฟ้ามากขึ้นอย่างต่อเนื่อง จะมีผลกระทบต่อ เชื้อเพลิงที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้าอย่างไรบ้าง - ถ้าเชื้อเพลิงดังกล่าวหมดไปจะมีผลกระทบต่อการดำ�รงชีวิต อย่างไรบ้าง 2. ร่วมกันทำ�กิจกรรมเป็นกลุ่ม โดยปฏิบัติดังนี้ 2.1 ร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับแหล่งกักเก็บปิโตรเลียมโดยเชื่อมโยง ความรู้เกี่ยวกับหินตะกอน ธรณีโครงสร้าง และการลำ�ดับชั้นหิน 2.2 สืบค้นข้อมูล และร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับปิโตรเลียมและถ่านหิน ตามประเด็นตัวอย่างต่อไปนี้ - กระบวนการเกิด และแหล่งกักเก็บปิโตรเลียมและถ่านหิน - การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรปิโตรเลียม ผลิตภัณฑ์ที่ได้จาก ปิโตรเลียม และถ่านหิน อย่างยั่งยืน - ผลกระทบจากการนำ�ทรัพยากรปิโตรเลียมและถ่านหินมาใช้ ประโยชน์ และตัวอย่างวิธีการลดผลกระทบดังกล่าว 2.3 นำ�ความรู้จากข้อ 2.2 มาสร้างแบบจำ�ลองอธิบายกระบวนการเกิด และแหล่งกักเก็บปิโตรเลียมและถ่านหิน นำ�เสนอผลงาน และร่วมกัน อภิปรายในประเด็นดังกล่าว ด้านความรู้ กระบวนการเกิด แหล่งกักเก็บปิโตรเลียมและ ถ่านหิน การใช้ประโยชน์ของทรัพยากรปิโตรเลียม และถ่านหินอย่างเหมาะสม จากผลงานและการตอบ คำ�ถามระหว่างการนำ�เสนอผลงาน การร่วมอภิปราย เพื่อสรุปและการตอบคำ�ถามในแบบฝึกหัดหรือ แบบทดสอบ ด้านทักษะ 1. การตีความหมายและลงข้อสรุป จากการนำ�เสนอ ผลงาน 2. การสร้างแบบจำ�ลอง จากการสร้างแบบจำ�ลอง อธิบายกระบวนการเกิด และแหล่งของปิโตรเลียม และถ่านหิน 3. การสื่อสารสารสนเทศ และการรู้เท่าทันสื่อจาก การสืบค้นข้อมูล และการนำ�เสนอผลงาน 4. การสร้างสรรค์และนวัตกรรม จากการสร้าง แบบจำ�ลองกระบวนการเกิด และแหล่งกักเก็บ ปิโตรเลียมและถ่านหิน 5. ความร่วมมือ การทำ�งานเป็นทีมและภาวะผู้นำ� จากการแบ่งหน้าที่รับผิดชอบในการทำ�งานกลุ่ม ด้านจิตวิทยาศาสตร์ 1. ความใจกว้าง จากการร่วมอภิปราย และการตอบ คำ�ถาม ผลการเรียนรู้ 10. อธิบายกระบวนการเกิด และการสำ�รวจแหล่งปิโตรเลียมและถ่านหิน โดยใช้ข้อมูลทางธรณีวิทยา 11. อธิบายสมบัติของผลิตภัณฑ์ที่ได้จากปิโตรเลียมและถ่านหิน พร้อมนำ�เสนอการใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม 89