คู่มือการใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ วิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 การวิเคราะห์ผลการเรียนรู้ แนวทางการจัดการเรียนรู้ แนวทางการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ด้านความรู้ 1. หลักฐานทางธรณีวิทยาที่สนับสนุนการเคลื่อนที่ ของแผ่นธรณี 2. การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีตามทฤษฎี ธรณีแปรสัณฐานและผลที่เกิดขึ้น ด้านทักษะ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 1. การหาความสัมพันธ์ของสเปซกับเวลา 2. การสร้างแบบจำ�ลอง ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 1. การสื่อสารสารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ 2. การสร้างสรรค์และนวัตกรรม 3. ด้านความร่วมมือ การทำ�งานเป็นทีมและ ภาวะผู้นำ� ด้านจิตวิทยาศาสตร์ 1. ความใจกว้าง 2. ความเชื่อมั่นต่อหลักฐาน 1. นำ�เข้าสู่บทเรียน โดยให้นักเรียนสังเกตและเปรียบเทียบขนาด ตำ�แหน่ง และการวางตัวของทวีปในแผนที่โลกแต่ละยุคทางธรณีวิทยาโดยใช้ภาพนิ่ง หรือภาพเคลื่อนไหวจากสื่อต่างๆ เพื่อกระตุ้นความสนใจให้นักเรียนอยากรู้ เกี่ยวกับการเปลี่ยนตำ�แหน่งของทวีปต่าง ๆ และร่วมกันอภิปรายโดยใช้ คำ�ถามดังตัวอย่างต่อไปนี้ - เมื่อเปรียบเทียบขนาด ตำ�แหน่ง และการวางตัวของทวีปในแผนที่โลก ในอดีตกับแผนที่โลกในปัจจุบัน มีความแตกต่างกันอย่างไรบ้าง - มีหลักฐานใดบ้างที่จะสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว 2. ร่วมกันทำ�กิจกรรมเป็นกลุ่ม โดยปฏิบัติดังนี้ 2.1 ศึกษาเกี่ยวกับหลักฐานที่สนับสนุนว่าทวีปเคยเป็นแผ่นเดียวกัน มาก่อนโดยใช้แบบจำ�ลองแสดงรูปร่างของขอบทวีปที่สามารถต่อกันได้ 2.2 สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับหลักฐานอื่น ๆ ที่สนับสนุนว่าทวีปเคยเป็น แผ่นเดียวกันมาก่อน พร้อมทั้งร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ ของทวีปจากหลักฐานที่พบ โดยมีประเด็น ดังนี้ - กลุ่มหินและแนวเทือกเขา - ซากดึกดำ�บรรพ์ - การเคลื่อนที่ของธารน้ำ�แข็งบรรพกาล - อายุของหินที่พื้นมหาสมุทร - ภาวะแม่เหล็กโลกบรรพกาล - สันเขากลางสมุทรและร่องลึกก้นสมุทร 2.3 สืบค้นข้อมูล และร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับกลไกการแตกและ การเคลื่อนที่ของทวีปและแผ่นธรณี (plate) ในประเด็นต่อไปนี้ - ความหมายของแผ่นธรณี - แผ่นธรณีคือส่วนใดของโครงสร้างโลก ด้านความรู้ หลักฐานทางธรณีวิทยาที่สนับสนุนการเคลื่อนที่ ของแผ่นธรณี การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีตามทฤษฎี ธรณีแปรสัณฐานและผลที่เกิดขึ้น จากผลงานและ การตอบคำ�ถามระหว่างการนำ�เสนอผลงานเรื่อง การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณี การร่วมอภิปรายเพื่อสรุป และแบบฝึกหัดหรือแบบทดสอบ ด้านทักษะ 1. การหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปซกับสเปซ และสเปซ กับเวลา จากการใช้แบบจำ�ลองที่เหมาะสมมาอธิบาย ความสัมพันธ์ของหลักฐานที่สนับสนุนการเคลื่อนที่ ของแผ่นธรณี และรูปแบบการเคลื่อนที่ของแผ่นธรณี แบบต่าง ๆ 2. การสร้างแบบจำ�ลอง จากการสร้างแบบจำ�ลองรูปแบบ การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณี และผลที่เกิดขึ้นจาก การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณี 3. การสื่อสารสารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ จาก การสืบค้นข้อมูล และการนำ�เสนอผลงาน 4. การสร้างสรรค์และนวัตกรรม จากการออกแบบและ สร้างแบบจำ�ลอง เพื่อแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง รูปแบบการเคลื่อนที่ และผลที่เกิดขึ้นจากการเคลื่อนที่ ของแผ่นธรณี 81 ผลการเรียนรู้ 2. อธิบายหลักฐานทางธรณีวิทยาที่สนับสนุนการเคลื่อนที่ของแผ่นธรณี 3. ระบุสาเหตุ และอธิบายรูปแบบแนวรอยต่อของแผ่นธรณีที่สัมพันธ์การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณี พร้อมยกตัวอย่างหลักฐานทางธรณีวิทยาที่พบ