คู่มือการใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ วิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 การวิเคราะห์ผลการเรียนรู้ แนวทางการจัดการเรียนรู้ แนวทางการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ด้านความรู้ 1. องค์ประกอบและการแปลความหมายแผนที่ ภูมิประเทศ 2. องค์ประกอบและการแปลความหมายแผนที่ ธรณีวิทยา 3. การใช้ประโยชน์จากแผนที่ภูมิประเทศ และ แผนที่ธรณีวิทยา ด้านทักษะ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 1. การหาความสัมพันธ์ของสเปซกับเวลา 2. การตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 3. การจัดกระทำ�และสื่อความหมายข้อมูล 4. การสร้างแบบจำ�ลอง ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 1. การสื่อสารสารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ 2. การสร้างสรรค์และนวัตกรรม 3. ความร่วมมือ การทำ�งานเป็นทีมและภาวะผู้นำ� ด้านจิตวิทยาศาสตร์ 1. ความใจกว้าง 2. ความเห็นคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ 3. คุณธรรมและจริยธรรมที่เกี่ยวข้องกับ วิทยาศาสตร์ 1. นำ�เข้าสู่บทเรียน โดยร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับสถานการณ์ปัญหาการใช้ ประโยชน์พื้นที่ที่ไม่สอดคล้องกับลักษณะทางธรณีวิทยาของพื้นที่ เช่น การก่อสร้างถนน การหาพื้นที่ฝังกลบขยะของเมือง การปลูกสร้างอาคาร เพื่อกระตุ้นความสนใจเกี่ยวกับประโยชน์ของแผนที่ โดยใช้คำ�ถาม ดังตัวอย่าง - ปัญหาที่เกิดจากสถานการณ์ดังกล่าวได้แก่เรื่องใด และเกิดจาก สาเหตุใด - วิศวกรควรศึกษาข้อมูลของพื้นที่จากแหล่งใด เพื่อป้องกันการเกิด ปัญหาดังกล่าว 2. ร่วมกันทำ�กิจกรรมเป็นกลุ่ม โดยปฏิบัติดังนี้ 2.1 สำ�รวจ และสืบค้นข้อมูลองค์ประกอบของแผนที่ภูมิประเทศ และ แผนที่ธรณีวิทยา เช่น ระวาง มาตราส่วน และสัญลักษณ์อื่น ๆ จากแผนที่ตัวอย่าง และจัดกระทำ�ข้อมูลเพื่อเปรียบเทียบ และ อธิบายองค์ประกอบที่พบในแผนที่ทั้งสองประเภท 2.2 สำ�รวจสัญลักษณ์และคำ�อธิบายจากแผนที่ธรณีวิทยา วิเคราะห์ ความสัมพันธ์ของสัญลักษณ์และคำ�อธิบายข้อมูลทางธรณีวิทยา และจัดกระทำ�ข้อมูลเพื่ออธิบายสัญลักษณ์และข้อมูลที่แสดงใน แผนที่ธรณีวิทยา 2.3 สำ�รวจสัญลักษณ์และคำ�อธิบายในแผนที่ธรณีวิทยา แปลความหมาย สัญลักษณ์ เพื่อระบุข้อมูลทางธรณีวิทยาที่พบ และสืบค้นข้อมูล เพื่อยกตัวอย่างการใช้ประโยชน์ 2.4 ออกแบบและสร้างแบบจำ�ลองภูมิประเทศ และสร้างเส้นชั้นความสูง ของแบบจำ�ลองภูมิประเทศดังกล่าว 2.5 สร้างภาคตัดขวางภูมิประเทศของเส้นชั้นความสูงที่กำ�หนด และ แสดงลักษณะภูมิประเทศจากภาคตัดขวางที่สร้างขึ้น พร้อมนำ�เสนอ การนำ�ความรู้เรื่องเส้นชั้นความสูงและภาคตัดขวางภูมิประเทศ ด้านความรู้ องค์ประกอบและการแปลความหมายแผนที่ภูมิประเทศ องค์ประกอบและการแปลความหมายแผนที่ธรณีวิทยา และการใช้ประโยชน์จากแผนที่ภูมิประเทศ และ แผนที่ธรณีวิทยา จากผลงานและการตอบคำ�ถาม ระหว่างการนำ�เสนอผลงาน การร่วมอภิปรายเพื่อสรุป และการตอบคำ�ถามในแบบฝึกหัดหรือแบบทดสอบ ด้านทักษะ 1. การหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปซกับสเปซ จากอธิบายความสัมพันธ์ของจำ�ลองภูมิประเทศ เส้นชั้นความสูง และภาคตัดขวางภูมิประเทศ 2. การตีความหมายและลงข้อสรุปจากการแปลความหมาย จากแผนที่ภูมิประเทศและแผนที่ธรณีวิทยา 3. การจัดกระทำ�และสื่อความหมายข้อมูล จาก การนำ�เสนอผลการเปรียบเทียบองค์ประกอบแผนที่ ธรณีวิทยาและแผนที่ภูมิประเทศ และและการสรุป ข้อมูลทางธรณีวิทยาและสัญลักษณ์ที่สอดคล้องกัน 4. การสร้างแบบจำ�ลอง จากการออกแบบและ สร้างแบบจำ�ลองภูมิประเทศและ เส้นชั้นความสูง 5. การสื่อสารสารสนเทศ และการรู้เท่าทันสื่อจาก การสืบค้นข้อมูล และการนำ�เสนอผลงาน 6. การสร้างสรรค์และนวัตกรรม จากการออกแบบและ สร้างแบบจำ�ลอง ภูมิประเทศและ เส้นชั้นความสูง ผลการเรียนรู้ 12. อ่านและแปลความหมายจากแผนที่ภูมิประเทศและแผนที่ธรณีวิทยาของพื้นที่ที่กำ�หนด พร้อมอธิบายและยกตัวอย่างการนำ�ไปใช้ประโยชน์ 91